W jakich sytuacjach korzystać z zasad terapii TSR?

W poszukiwaniu wsparcia psychologicznego często spotykamy się z różnymi nurtami i podejściami terapeutycznymi. Jednym z coraz bardziej cenionych i skutecznych jest Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach (TSR). To podejście, które, jak sama nazwa wskazuje, koncentruje się nie na analizowaniu problemów z przeszłości, a na budowaniu pożądanej przyszłości. Kiedy jednak warto sięgnąć po zasady tej konkretnej terapii? W jakich sytuacjach okazuje się ona najbardziej pomocna? Zrozumienie specyfiki TSR pozwoli Ci ocenić, czy jest to droga dla Ciebie.

Czym jest Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach (TSR)?

Wyobraź sobie, że zamiast dogłębnie analizować, dlaczego Twój samochód się zepsuł, skupiasz się na tym, jak najszybciej i najskuteczniej dotrzeć do celu, wykorzystując dostępne środki. Taka właśnie jest filozofia Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach. To pragmatyczne i pełne szacunku podejście, które zakłada, że każdy człowiek posiada w sobie zasoby i siłę potrzebną do wprowadzenia pozytywnych zmian w swoim życiu. Terapeuta w nurcie TSR nie jest ekspertem od Twoich problemów, ale partnerem w rozmowie, który pomaga Ci odkryć Twoje mocne strony, zidentyfikować cele i zbudować konkretne, małe kroki prowadzące do ich osiągnięcia. Skupia się na tym, co działa i co można zrobić „więcej”, a nie na tym, co jest zepsute.

Kiedy TSR jest szczególnie skuteczna? – Konkretne sytuacje

Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach jest niezwykle wszechstronna, ale istnieją sytuacje, w których jej pragmatyczne i zorientowane na przyszłość podejście przynosi szczególnie dobre rezultaty:

• Gdy czujesz, że „utknąłeś/utknęłaś” i potrzebujesz konkretnej zmiany: Jeśli masz poczucie, że kręcisz się w kółko, powtarzasz te same błędy w relacjach, pracy czy życiu osobistym i chcesz to zmienić, TSR może być idealnym rozwiązaniem. Terapia ta pomaga przerwać błędne koło, skupiając się na wypracowaniu nowych, konstruktywnych zachowań i sposobów myślenia.
• W obliczu kryzysów życiowych i konieczności podjęcia ważnych decyzji: Utrata pracy, zakończenie związku, przeprowadzka, dylematy zawodowe – to momenty, w których często potrzebujemy nie tyle analizy przeszłości, co wsparcia w odnalezieniu siły i wytyczeniu nowego kierunku. TSR pomaga w takich chwilach skoncentrować się na zasobach, określić, co jest dla Ciebie najważniejsze i zaplanować pierwsze, konkretne kroki w stronę nowej rzeczywistości.
• Gdy masz jasno określony cel, ale nie wiesz, jak go osiągnąć: Być może wiesz, że chcesz poprawić swoją samoocenę, lepiej radzić sobie ze stresem, być bardziej asertywny/a w pracy, czy poprawić komunikację z partnerem. Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach jest doskonałym narzędziem do przekuwania takich celów w realny plan działania, oparty na małych, osiągalnych sukcesach.
• W pracy z dziećmi i młodzieżą: Młodzi ludzie często niechętnie podchodzą do terapii polegającej na długim „grzebaniu” w problemach. Pozytywne, wzmacniające i zorientowane na działanie podejście TSR jest dla nich często bardziej angażujące i motywujące. Pomaga im budować poczucie własnej skuteczności i dostrzegać swoje mocne strony.
• W terapii par i rodzin: Kiedy w związku lub rodzinie pojawiają się konflikty, łatwo jest skupić się na wzajemnych pretensjach i analizowaniu, kto zawinił. TSR zmienia tę perspektywę. Pomaga partnerom lub członkom rodziny zdefiniować, jak wyglądałaby ich wspólna, lepsza przyszłość i co każde z nich może zrobić, aby zacząć ją budować, bazując na momentach, kiedy współpraca już im się udawała.

Kiedy inne podejście może być lepszym pierwszym krokiem?

Choć TSR jest bardzo skuteczna, nie jest to rozwiązanie uniwersalne na każdy problem. W przypadku głębokiej, nieprzepracowanej traumy lub poważnych zaburzeń psychicznych (takich jak ciężka depresja, zaburzenia psychotyczne, głębokie zaburzenia osobowości), konieczne może być najpierw zastosowanie innych, bardziej dogłębnych form terapii, które pozwolą na stabilizację stanu pacjenta i przepracowanie fundamentalnych trudności. Jednak nawet w takich przypadkach, elementy TSR mogą być włączane do procesu leczenia jako cenne uzupełnienie, pomagające w budowaniu nadziei i motywacji do zmiany.

Jak wyglądają spotkania w duchu TSR?

Spotkania w nurcie Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach mają charakter partnerskiej rozmowy. Terapeuta będzie zadawał Ci wiele pytań, ale nie będą to pytania o to, „dlaczego jest źle”, ale raczej o to, „jak będzie, gdy będzie lepiej?”. Możesz spodziewać się słynnego „pytania o cud” („Wyobraź sobie, że w nocy, gdy spałeś/aś, wydarzył się cud i Twój problem zniknął. Po czym rano poznasz, że ten cud się wydarzył?”). Będziecie wspólnie szukać „wyjątków” od problemu, czyli momentów, kiedy radziłeś/aś sobie lepiej. Będziesz proszony/a o ocenianie postępów na skali, co pomaga dostrzec nawet najmniejsze zmiany na lepsze. To terapia, która dodaje sił, buduje nadzieję i koncentruje się na Twoich kompetencjach.

Pamiętaj, że wybór nurtu terapeutycznego to ważna decyzja. Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach to potężne narzędzie dla tych, którzy chcą aktywnie kształtować swoją przyszłość, zamiast grzęznąć w analizie przeszłości. Jeśli czujesz, że takie pragmatyczne i pełne nadziei podejście jest tym, czego potrzebujesz, warto poszukać specjalisty pracującego właśnie w tym nurcie.